วช. หนุนทีมวิจัย มรภ.อุดรธานี ยกระดับเศรษฐกิจชุมชน ด้วยนวัตกรรมผลิตอาหารสัตว์ต้นทุนต่ำ ...

สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) หนุนทีมวิจัย มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี ยกระดับเศรษฐกิจชุมชนด้วยนวัตกรรมผลิตอาหารสัตว์ต้นทุนต่ำสำหรับโคเนื้อและกระบือ  เน้นใช้วัตถุดิบและเศษเหลือทิ้งทางการเกษตรในแต่ละพื้นที่มาพัฒนาเป็นสูตรอาหาร ช่วยลดต้นทุนค่าอาหารสัตว์ราคาแพงและทำให้ชุมชนพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน

ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า.. อาหารสัตว์เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้การเลี้ยงสัตว์ประสบความสำเร็จ โดยในกระบวนการเลี้ยงสัตว์พบว่าต้นทุนส่วนใหญ่ประมาณ 70 % เกิดจากค่าอาหารสัตว์ ซึ่งในแต่ละปีประเทศไทยมีการนำเข้าวัตถุดิบอาหารสัตว์ราคาแพงจากต่างประเทศเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งวัตถุดิบอาหารสัตว์ที่เป็นแหล่งโปรตีน ส่งผลให้ต้นทุนในการเลี้ยงสัตว์เพิ่มขึ้นเกษตรกรได้รับผลตอบแทนลดลง ดังนั้นการใช้ทรัพยากรอาหารสัตว์ที่มีในท้องถิ่นมาใช้ในการเลี้ยงสัตว์ จึงเป็นแนวทางในการลดต้นทุนการเลี้ยงสัตว์ได้ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ภายใต้ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม  (อว.) จึงให้ทุนอุดหนุนภายใต้โครงการจัดการความรู้การวิจัยเพื่อการใช้ประโยชน์ ประจำปี 2564 (การพัฒนาชุมชนพึ่งตนเองตามแนวทางพระราชดำริ) กับโครงการวิจัย “ การพัฒนาอาชีพและยกระดับเศรษฐกิจฐานรากของคนในชุมชนด้วยนวัตกรรมการผลิตอาหารสัตว์ต้นทุนต่ำสำหรับโคเนื้อและกระบือ ” โดยมี รศ. ดร.นิราวรรณ กุนัน จากสาขาวิชาสัตวศาสตร์ คณะเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี เป็นหัวหน้าโครงการ เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ในการผลิตอาหารสัตว์จากวัตถุดิบในพื้นที่  ช่วยลดต้นทุนการเลี้ยงสัตว์และทำให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตัวเองได้แบบยั่งยืน

รศ.ดร.นิราวรรณ กุนัน เปิดเผยว่า.. ปัจจุบันอาหารสัตว์มีราคาสูงมาก ส่งผลกระทบต่อเกษตรกรทางด้านผลตอบแทนหรือผลกำไร คณะวิจัยซึ่งมาจากหลากหลายสาขาทั้งจากมหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสกลนคร และ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง มีองค์ความรู้ของการผลิตอาหารสัตว์ใช้เอง โดยเน้นนำวัตถุดิบที่มีในท้องถิ่น เช่น เศษเหลือทิ้งทางการเกษตรและผลพลอยได้จากโรงงานอุตสาหกรรมเกษตร มาปรับปรุงคุณภาพให้เป็นอาหารสัตว์   ซึ่งในแต่ละพื้นที่จะมีสูตรการผลิตที่ไม่เหมือนกันตามแต่ชนิดของวัตถุดิบของแต่ละชุมชน


ทั้งนี้ คณะวิจัยได้มีการนำองค์ความรู้เข้าไปช่วยในการผลิตโคขุนของวิสาหกิจชุมชนในพื้นที่อำเภอหนองแสง จังหวัดอุดรธานี ซึ่งมีเศษเหลือทิ้งทางการเกษตรที่มีศักยภาพในการนำมาใช้เป็นอาหารสัตว์ หลายชนิด เช่น ต้นมันสำปะหลัง กากมันสำปะหลัง ยอดอ้อย เมล็ดยางพารา ฟางข้าว เป็นต้น

คณะนักวิจัยได้ทำการเก็บตัวอย่างวัตถุดิบอาหารสัตว์เพื่อวิเคราะห์คุณภาพในห้องปฏิบัติการก่อนทำการประกอบสูตรอาหารข้น พร้อมทั้งพัฒนาสูตรอาหารหมักที่ใช้สัดส่วนของใบและหัวมันสำปะหลังหมักที่เหมาะสมสำหรับเลี้ยงขุนโค พร้อมทั้งอบรมเพิ่มทักษะความชำนาญในการผลิตอาหารสัตว์เพื่อใช้เองภายในกลุ่มเกษตรกร พบว่าเกษตรกรสามารถดำเนินการผลิตอาหารข้น และอาหารหมักเพื่อใช้เองภายในฟาร์มสำหรับเลี้ยงขุนโคของสมาชิก


ผู้วิจัยฯ กล่าวว่า.. เกษตรกรสามารถผลิตอาหารข้นเพื่อใช้เองทดแทนการซื้ออาหารสำเร็จรูป ซึ่งทำให้มีต้นทุนลดลง 2.60 บาท/กิโลกรัม หรือ 13,000 บาท/รอบการผลิต (4 เดือนต่อโค 24 ตัว) และสามารถใช้หัวและใบมันสำปะหลังหมักทดแทนอาหารข้นได้มากกว่า 50 % ซึ่งทำให้มีต้นทุนลดลง 6.40 บาท/กิโลกรัม หรือ 41,000 บาท/รอบการผลิต ทำให้เกษตรกรมีเงินเหลือเก็บมากขึ้น สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน โดยการหมุนเวียนเอาเศษเหลือทิ้งทางการเกษตรในพื้นที่มาเพิ่มมูลค่าโดยใช้เป็นอาหารสัตว์

“ สิ่งที่ดีใจคือ เกษตรกรสามารถผลิตและขายได้ในกลุ่มวิสาหกิจชุมชน และมีการต่อยอดซึ่งในโครงการนี้ เราจะพัฒนาเกษตรกรให้เป็นนักวิจัยชุมชน เป็นนักวิจัยต้นแบบในพื้นที่ เพื่อที่จะขยายองค์ความรู้ ไปสู่วิสาหกิจชุมชนอื่นๆ ด้วย ”  

​ปัจจุบัน โครงการนี้ได้รับทุนสนับสนุนจาก วช. ในปี 2565  เพื่อต่อยอดงานวิจัยไปสู่พื้นที่อื่น ๆ เช่นวิสาหกิจชุมชนใน จ.หนองคาย ซึ่งจะมีการพัฒนาแบบครบวงจรทั้งเรื่องการปรับปรุงคุณภาพอาหารสัตว์ การแปรรูปผลิตภัณฑ์เนื้อโคและมีการเชื่อมโยงด้านการตลาด ...

 

ความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

อพท. ปลื้ม “ บ่อสวก ” ชุมชนต้นแบบ ขึ้นแท่นเครือข่ายหมู่บ้านท่องเที่ยวยอดเยี่ยมโลก ...

" ดร.โฆสิต " นำทีม ' กรุงเทพ 24 ชั่วโมง ' ตั้งสัตยาธิฐาน ทำงานเพื่อ กทม. ด้วยความซื่อสัตย์สุจริต ...

สุดยอดนวัตกรรม ! เครื่องวัดระดับน้ำตาล ชนิดพกพาแบบไม่ต้องเจาะเลือด จาก ม.รังสิต คว้ารางวัลการประกวดผลงานนวัตกรรมสายอุดมศึกษา ระดับดีมาก ในมหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ ปี 65 ...